11
miðri liggur Bessa-hólmi — af hvaða Bessa þessi nöfn eru dregin er alveg ókunnugt; ós nokkur sameinar Bessastaðatjörn við Skerjafjörð, og er þar farið í beitifjöru; við ósinn, á Bessastaðanesi, liggur »skansinn«, eitt af leifum Danaveldis [Safn II, 735—749]; var áður kallað »Seila« og var það skipalagi að nafni til, en nú heyrist þetta nafn aldrei og heldur ekki í mínu ungdæmi. »Skansinn« var þá kotrass auðvirðilegur og er enn. Hinumegin við ósinn er »eyrin«, eða Breiðabólstaðareyri, rennisljett og grösug, en nú töluvert sandi orpin.
Bessastaðastofa er sterkt múrhús með álnarþykkum veggjum; í norðurendanum voru híbýli skólabrytans, en lestrarherbergi og borðstofa skólapilta; bekkirnir voru tveir, efri bekkur og neðri bekkur, og varð að gánga í gegnum neðri bekk, til þess að komast inn í efri bekkinn; í borðstofunni voru þrjú borð, kölluð »Brúnka«, sem var stærst; »Rauðka« og »Ljóska« voru minni. Uppi á loptinu voru svefnhús pilta, kölluð »stóra lopt« og »litla lopt« eða »Amtmannssona-lopt«; í stóra loptinu voru lokrekkjur og hjetu ýmsum nöfnum. Stúlknaloptið var við stigann, og þar innar af »Bibliotekið«, svo kallað, (af því að þar voru engar bækur), eins og »lucens a non lucendo«; en þar hafa kannské verið bækur áður geymdar. — Híbýli skólabrytans voru stofa, með tveim gluggum; rúm hjónanna var í stofunni; innar af henni var herbergi, sem nefndist »mið-kamers«, þó það væri í engri miðju, heldur í enda hússins. Eldhúsið var og í þeim enda, og þar við hliðina var »pilta-kamersið«, sem kallað var, þar sváfu vinnumennirnir. — Innar af borðstofunni var »Jóns-kamers«, kallað eftir Jóni múrara, sem jeg ekkert man eftir nje veit um [nema að hann hafði gert staf lektors allan útskorinn, sem piltar
