Íslenska rúnakvæðið

Úr Wikiheimild
Jump to navigation Jump to search

Rúnakvæði eru þrjú kvæði frá miðöldum þar sem nöfn rúnatáknanna eru nefnd, engilsaxneskt, norskt og íslenskt. Íslenska rúnakvæðið er yngst af þeim rúnakvæðum sem varðveist hafa og er sennilega samið með hliðsjón af eldri kvæðum. Íslenska rúnakvæðið til í þremur handritum, öll á Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn. Það elsta er AM 687, frá því um það bil ár 1500, þar eru rúnirnar letraðar í upphafi hverrar vísu en ekki nöfnin. AM 461, frá 16. öld, þar eru nöfn rúnanna en ekki þær sjálfar. Það yngsta er AM 413, afrit af handriti frá 16. öld í Runologia Jóns Ólafssonar frá Grunnuvík (1732-52). Íslenska rúnakvæðið er samið í bragarhætti þeim er nefndur er ljóðaháttur.


Fé er frænda róg
ok flæðar viti
ok grafseiðs gata
aurum fylkir.
Úr er skýja grátr
ok skára þverrir
ok hirðis hatr.
umbre vísi
Þurs er kvenna kvöl
ok kletta búi
ok varðrúnar verr.
Saturnus þengill.
Óss er algingautr
ok ásgarðs jöfurr,
ok valhallar vísi.
Jupiter oddviti.
Reið er sitjandi sæla
ok snúðig ferð
ok jórs erfiði.
iter ræsir.
Kaun er barna böl
ok bardaga [för]
ok holdfúa hús.
flagella konungr.
Hagall er kaldakorn
ok krapadrífa
ok snáka sótt.
grando hildingr.
Nauð er Þýjar þrá
ok þungr kostr
ok vássamlig verk.
opera niflungr.
Íss er árbörkr
ok unnar þak
ok feigra manna fár.
glacies jöfurr.
Ár er gumna góði
ok gott sumar
algróinn akr.
annus allvaldr.
Sól er skýja skjöldr
ok skínandi röðull
ok ísa aldrtregi.
rota siklingr.
Týr er einhendr áss
ok ulfs leifar
ok hofa hilmir.
Mars tiggi.
Bjarkan er laufgat lim
ok lítit tré
ok ungsamligr viðr.
abies buðlungr.
Maðr er manns gaman
ok moldar auki
ok skipa skreytir.
homo mildingr.
Lögr er vellanda vatn
ok viðr ketill
ok glömmungr grund.
lacus lofðungr.
Ýr er bendr bogi
ok brotgjarnt járn
ok fífu fárbauti.
arcus ynglingr.

Heimildir[breyta]

  • Acker, Paul, Revising Oral Theory: Formulaic Composition in Old English and Old Icelandic Verse. Routledge. 1998. ISBN 0815331029
  • Lapidge, Michael, (ristj.) Anglo-Saxon England. Cambridge University Press. 2007. ISBN 052103843X