Reykjaholtsmáldagi

Úr Wikiheimild
Jump to navigation Jump to search
villa í sniði: ekki fjarlægja auðar breytur (sjá nánar í skjölun sniðs.
Reykjaholtsmáldagi
höfundur [[Höfundur:{{{höfundur}}}|{{{höfundur}}}]]
Reykjaholtsmáldagi er máldagi (eignaskrá) kirkjunnar í Reykholti árið 1185 og er talið elsta frumskjal sem varðveitt er á íslensku. Hingað fenginn færður til nútímastafsetningar af vef Þjóðskjalasafns Íslands [1].


Til kirkju liggur í Reykjaholti heimaland með öllum landsnytjum. Þar fylgja kýr tuttugu, griðungur tvevetur, XXX á(a) og hundrað. Þar liggur til fimm hlutir Grímsár allrar en þrír hverfa undan nema það er (eg) mun nú telja. Það er hlaupa garður allur og þrír hlutir árinnar fyr norðan Miðberg en fjórðungurinn hverfur frá. Þar fylgir og fjórðungur Hörgshyljar, síðan er séttungur er af tekinn og ástemma að Rauðavatnsósi. Þar fylgja hestar þrír, engi verri en XIIII aurar. Þar hverfur og til selför í Kjör með áveiði þeirri er þar fylgir að helfningi helfningi og afréttur á Hrútafjarðarheiði og ítök þau er hann á í Faxa dal og Geitland með skógi. Skógur í Sanddali niður frá Sklakkagili um skálatóft, gengur mark fyr neðan úr steinum þeim er heita Klofningar. Þeir standa við Sanddalsá. Og þar upp á fjallsbrún. Þar fylgir og skógur í Þverárhlíð að viða til sels. Torfskurður í Steinþórsstaðaland. Sálds sæði niður fært. Hér liggja til tíu hundruð sex álna aura (og guðvefjar hökull óvirður er Ormur b. gaf í d. Gil. s.) í bókum og í messu fötum og í kirkju skrúði fyr utan klukkur II. Þeir eru óvirðar. Magnús og Hallfríður gefa til kirkju róðu kross og lík neski þau er standa yfir altara og búning á plenario. Það er kirkju fé um fram of það er áður er talt. Kirkju fé fylgja tvær merkur vax og tuttugu. Þau liggja lönd til kirkju: Breiðabólstaður og Reykja land og Hægindi. Hér fylgja enn kirkjufé sjö kúgildi í metfé. Sá er býr í Reykjaholti skal annast Háfsland og tvö kúgildi búfjár með. Því fé skal fylgja kvengildur ómagi hver misseri og skal sá hann til taka er í Reykja holti býr. Þessi kirkju fé er eru í bókum og í messu fötum og í kirkju skrúði virtu til sextugu hundraða vaðmála í hendur Snorra þeir Gizur og Þórður og Ketill Hermundarson og Högni prestur. Skrín það er stendur á altara með helgum dómum gefa þeir Magnús og Snorri að helfningi hvor þeirra og er þetta kirkju fé um fram of það er áður er talið. Kirkja á enn um fram klukkur þær er þau Snorri og Hallveig leggja til staðar, söngmeyjar II og II Árna nautar en Vta Sölmundar nautur, en VIta Péturs nautur, og þar með messu föt en bestu smelta krossar II script. Þessa reka á kirkja í Reykjaholti. Undir Felli ytra þriðjungur hvalreka og hálfur viðreki og land hálft. Undir innra Felli þriðj ungur hvalreka og líkt í ágóða sem undir ytra Felli. Þriðjungur hvorttveggja í ágóða. Á Munaðarnesi fjórðungur hvalreka. Að Kambi fjórðungur í hvalreka. Í Byrgisvík fjórðungur í hvalreka.